Κυριακή, 13 Ιανουαρίου 2013

Συντακτικό Αρχαίων: Σύμπτυξη δευτερευουσών προτάσεων σε μετοχές

             Ουσιαστικ πρκειται για την αντστροφη πορεα της ανλυσης της μετοχς σε πρταση. Δε συμπτσσονται λες οι δευτερεουσες προτσεις σε μετοχς, παρ μνο αυτς στις οποες υπρχει αντστοιχη μετοχ.
Γενικ, κατ τη σμπτυξη μιας δευτερεουσας πρτασης σε μετοχ ανεξαρττου εδους παρατηρονται οι εξς μεταβολς:

α) Φεγει ο σνδεσμος εισαγωγς (αφο πλον δεν χουμε δευτερεουσα πρταση).

β) Το ρμα της δευτερεουσας πρτασης μετατρπεται σε μετοχ στον διο χρνο του ρματος.

Εξαίρεση: α) Η οριστική παρατατικο και υπερσυντλικου μετατρπεται σε μετοχ ενεσττα και παρακειμνου αντστοιχα. β) Η τελικ μετοχ μπανει πντα σε χρνο μλλοντα, ανεξρτητα απ το χρνο του ρματος της δευτερεουσας πρτασης.

γ) Το υποκεμενο του ρματος γνεται υποκεμενο μετοχς.

Επειδ η επιρρηματικ μετοχ μπορε να εναι λλοτε συνημμνη και λλοτε απλυτη θλει ιδιατερη προσοχ η πτση τσο του υποκειμνου της σο και της διας.
Συγκεκριμένα διακρνουμε τρεις περιπτσεις:
α) Αν το υποκεμενο της δευτερεουσας πρτασης εναι διο με το υποκεμενο του ρματος εξρτησης, ττε η μετοχ μπανει σε ονομαστικ πτση.
β) Αν το υποκεμενο της δευτερεουσας πρτασης αναφρεται σε κποιο ρο της πρτασης απ’ την οποα εξαρτται, ττε η μετοχ μπανει στην δια πτση με αυτν.
γ) Αν το υποκεμενο της δευτερεουσας πρτασης δεν χει καμι συντακτικ σχση με την πρταση απ’ την οποα εξαρτται, ττε η μετοχ μπανει σε πτση:
1) Γενικ: Αν το ρμα της δευτερεουσας εναι προσωπικ (γενικ απλυτη μτχ.).
2) Αιτιατικ: Αν το ρμα της δευτερεουσας εναι απρσωπο (αιτιατικ απλυτη μτχ.).

Παραδείγματα:
1.       προρομην γρφειν κενους ο ξηγονται.   (δευτ.αναφορική πρόταση)
Προρομην γρφειν  τος ξηγουμνους. (επιθετική μτχ.)
2.      Ποτεδαιαν χουσιν στι π τ ᾿Ισθμ(δευτ.αναφορική πρόταση)
Ποτεδαιαν χουσιν π τ ᾿Ισθμ οσαν(επιθετική μτχ.)
3.      ρ τι τ πργματα δυσκολαν χουσιν. (δευτ.ειδική πρόταση)
ρ τ πργματα δυσκολαν χοντα. (κατηγορηματική μτχ.)
4.      πε τατα επεν, πασατο. (δευτ. χρονική πρόταση)
Τατα επν πασατο. (χρονική μτχ.)
5.      ταν τς το πατρς προαιρσεις ναμνησθς,  ξεις παρδειγμα. (δευτ. χρονικοϋποθετική πρόταση)
Τς το πατρς προαιρσεις ναμνησθες ξεις παρδειγμα. (χρονικοϋποθετική μτχ.)

Άσκηση 1
Στις παρακάτω περιπτώσεις να αναγνωρίσετε το είδος της δευτερεύουσας πρότασης  και να δικαιολογήσετε τη μετατροπή της σε μετοχή

1. ἐπεὶ πέπεικα ἐμαυτὸν, ἀνέστηκα.
Πεπεικὼς ἐμαυτὸν ἀνέστηκα. 


2. πέμπουσιν εἰς διδασκάλων ἵνα μάθωσι γράμματα.
Πέμπουσιν εἰς διδασκάλων μαθησομένους γράμματα. 


3. εἰ εὖ φέρεται ἡ γεωργία, ἔρρωνται καὶ αἱ ἄλλαι τέχναι.
Εὖ φερομένης τῆς γεωργίας ἔρρωνται καὶ αἱ ἄλλαι τέχναι. 


4. εἰ ἐλάμβανον ἐπιστάτην, πολὺ ἄν διήνεγκαν.
Λαμβάνοντες ἐπιστάτην πολὺ ἄν διήνεγκαν. 


5. ἐὰν παραβῇ τις τοὺς νόμους, δώσει δίκην.
Παραβὰς τις τοὺς νόμους δώσει δίκην. 


6. ἐὰν τοῖς πρώτοις ἀγῶσι σφαλῶσι, τὴν ἐλπίδα τοῦ φόβου ἔχουσι.
Τοῖς πρώτοις ἀγῶσι σφαλέντες τὴν ἐλπίδα τοῦ φόβου ἔχουσι. 


7. εἰ νικῴης μὲν, οὐκ ἂν θαυμάζοιο.
Νικῶν μὲν οὐκ ἂν θαυμάζοιο. 


8. εἰ μὲν εἶεν χρηστοὶ, ἐτίμων.
Χρηστοὺς μὲν ὄντας ἐτίμων. 


9. εἰ καὶ ἔστι δημοκρατία, οὐκ ἔστι παρρησία.
Δημοκρατίας οὔσης οὐκ ἔστι παρρησία. 


10. καὶ εἰ λάβοιεν οἱ ἀθληταὶ δὶς τοσαύτην ρώμην, οὐδὲν ἂν πλέον γένοιτο τοῖς ἄλλοις.
Τῶν ἀθλητῶν δὶς τοσαύτην ρώμην λαβόντων οὐδὲν ἂν πλέον γένοιτο τοῖς ἄλλοις.


Άσκηση 2
Στις παρακάτω περιπτώσεις να αναγνωρίσετε το είδος της δευτερεύουσας πρότασης  και να τις συμπτύξετε στις αντίστοιχες μετοχές τους.
 
Ἐσηγγέλθη αὐτοῖς ὡς εἴη Ἀπόλλωνος ἔξω τῆς πόλεως ἑορτή.
Ἀπέχεσθε τῶν ἀλλοτρίων, ἵνα ἀσφαλέστερον τοὺς οἴκους τοὺς ὑμετέρους κεκτῆσθε.
Μὴ θορυβήσητε, ὦ ἄνδρες, μηδ΄ εἰ προκατεγνώκατε ἐμοῦ.
Ὅτε ἐπαιδεύετο, πάντων κράτιστος ἐνομίζετο.
Ἄν τι ἔχῃς, πειράσθω καὶ ἐμοὶ μεταδιδόναι.
Ἐχαλέπηναν, ὅτι αἲσθοιντο τοὺς πολεμὶους ἰόντας.
Τοῖς πρυτάνεσιν ἔδωκε χρήματα, ἵνα αὐτὸν προσάγοιεν ἐνθάδε.

Ἀθηναῖοι ἐνόμισαν λελύσθαι τὰς σπονδάς, διότι εἰς χεῖρας ἦλθον.
Κύνας τρέφομεν, ἵνα φυλάττωσιν τὰς οικίας.
Εἰ τοῦτο λέγετε, ἁμαρτάνετε
 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου